[vorige] [index] [volgende]

 

 

 

 


 

Portfolio: kijk eens wat ik kan

De komende zomermaanden zal de rust aan de buitenkant van de MTRO bedrieglijk zijn. Binnen zal namelijk een unieke expositie worden ingericht onder de titel Men in their forties: Records of Achievement.
Samensteller is professor Rafaël van Pol, hoogleraar experimentele onderwijskunde aan de Universiteit van Apeldoorn én beeldend kunstenaar. Op 7 juni jongstleden hield hij in de collegezaal een boeiend betoog over deze expositie dat hij lardeerde met talrijke lichtbeelden. Hieronder een verslag van zijn hoorcollege:

'Dames en Heren, portfolio is het toverwoord van de eenentwintigste eeuw. Tot dusver was het onderwijs erop gericht om studenten te ontmoedigen. De onderliggende boodschap was eigenlijk voortdurend "je bent niks, je kunt niks en je zal ook nooit iets worden". Meer en meer begint het inzicht te rijpen dat dit verborgen leerplan fnuikend is voor de ontwikkeling van onze studenten. De oorzaak van deze benadering van studenten is gelegen in het negatief zelfbeeld van docenten, in vaktaal een low esteem. Dat is geen wonder als je bekijkt hoe het beroep van leraar in de postmoderne samenleving is gemarginaliseerd. Dé methode om dit op studenten geprojecteerd negatief zelfbeeld op te vijzelen is om docenten hun eigen kwaliteiten te laten herkennen en erkennen. Zij moeten ervan bewust worden dat ze meer in huis hadden dan ze altijd dachten.
Het idee van deze expositie is geboren door een pilot study aan de MTRO Amsterdam naar de portfoliobereidheid onder mannelijke docenten tussen de 40 en 50 jaar. Ik vroeg hun alles mee te nemen wat met hun jeugddromen te maken had. Tekeningen, voorwerpen, boeken en wat al niet meer. Het resultaat was overweldigend. Bij elk van hen was een enorme groei te zien in hun leer- en ervaringsbiografie. Stuk voor stuk hadden zij hun reflectief vermogen vergroot en hun zelfprofilering vergroot. Met behulp van de beelden en voorwerpen konden zij hun eigen competenties benoemen in voor derden relevante begrippen. Het experiment droeg tot een vergroting van het bewustzijn van hun eigen loopbaanvaardigheid.
Hieronder enkele pregnante voorbeelden.
Als eerste nemen we Joop. Als jongetje van zes luisterde hij voor het eerste naar kind of blue van Miles Davis en tekende het instrument van de jazz-grootheid op een zeer creatieve manier:

 

 

 

 

 

 

De jonge Joop laat hier al zien over een bijzondere taalgevoeligheid te beschikken, een Kwaliteit die hij met Zorg in zijn verdere loopbaan heeft uitgebouwd.
Een tweede voorbeeld is Ad. Op zijn Amstelveense zolder vond hij de volgende kindertekening:

 

 

 

 


Adje van zeven jaar was al in de ban van het wielrennen en is dat altijd gebleven. Hij is een droomobject van elke onderwijskundig onderzoeker. Lang voordat iemand ooit van het begrip gehoord had legde hij al zijn eigen portfolio aan. Nauwgezet hield hij alle ontwikkelingen van de Ronde van Frankrijk bij in een reeks cahiers en citeert hier nog elke dag uit. Een extra taak als portfoliopunten-coördinator lijkt bij hem voor de hand te liggen.
Een prachtige tekening ontving ik ook van Bart:

 

 

 

 

 

 

De fascinatie van Bartje voor de natuur is op jonge leeftijd al duidelijk herkenbaar. De originele schrijfwijze van het afgebeelde insect zegt ons bovendien iets over zijn eigenzinnigheid. De vette manier waarop hij zijn eigen naam neerzet geeft een goed beeld van zijn kwaliteitsbewustzijn. Heel inzichtgevend is ook de portfoliobijdrage van de jonge Paul. Hij mocht van de juf geen tekening maken, maar moest strafregels schrijven. Op vernuftige wijze deelt hij in de laatste regel een plaagstoot uit:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Paultje laat op jonge leeftijd al het vermogen zien de situatie naar zijn eigen hand te kunnen zetten.
De laatste bijdrage kwam van Jan-Willem:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bovenstaande tekening toont onomstotelijk aan zijn dat Jantje-Willempie al op jonge leeftijd een persoonlijk actieplan had opgesteld. Hij wilde graag in een vliegtuig werken en hij wilde zijn ervaringen in de reiswereld delen met anderen. Het hierboven getoonde werk zal worden uitvergroot tot panelen van twee bij twee meter en in de collegezaal worden geëxposeerd. Maar de tentoonstelling zal ook niet onopgemerkt blijven voor voorbijgangers. Als de werkzaamheden binnen zijn afgerond zullen voor de ramen van de collegezaal foto's worden opgehangen die het publiek zullen wijzen op de expositie. Het zijn prachtige beelden die in de loop van hun leven aan het portfolio van de docenten zijn toegevoegd. Uit deze foto's blijkt de enorme groei die elk van hen heeft doorgemaakt. De verouderde posters van het Europa College met afbeeldingen van studenten die niet eens hier op school zitten en aankondigingen van open dagen die al lang achter de rug zijn zullen worden verwijderd. Ook de vergeelde posters van Londen en Curaçao zullen eindelijk plaats maken voor public relations materiaal waarmee deze school voor de dag kan komen. De visueel contextrijke bewijsvoering waarmee de docenten hun beroepscompetenties adequaat hanteren zal ongetwijfeld studenten stimuleren bij hun eigen portfolio-ontwikkeling.
Hierbij moet ik wijzen op het belang van een voldoende logistieke introductie van het portfolioïsme. Het is noodwendig dat studenten de ruimte krijgen om naast hun portfolio nog een schaduwportfolio aan te leggen voor het geval het origineel zoek zou raken. Uiteraard moeten studenten ook een portfloppy en een schaduwportfloppy. vervaardigen. Verder is het vanzelfsprekend dat de school een portfoliotheek aan haar faciliteiten toevoegt. Hier kunnen studenten portfolio's van oud-leerlingen raadplegen, zodat er een cumulatief leerproces ontstaat. Tot slot wijs ik op het grote gewicht van het portfoliotransport. Hiertoe moeten voor elke klas
portfolio-rollators worden aangeschaft. Denkt u aan de trollies zoals die in ziekenhuizen worden gebruikt voor het vervoer van statussen. Dames en Heren, ik heb genoeg gepraat. Één beeld zegt meer dan duizend woorden. Rest mij u de foto's te tonen uit de portfolii van Joop, Ad, Bart, Paul en Jan-Willem.

Dames en Heren, ik dank u wel.'

De Raaf

(achternamen zijn om privacyredenen verwijderd)

Records of Achievement:


Charlie Parker en Miles Davis
 portfolio Joop


Jan Jansen
portfolio Ad (deel 12)


Bart, the bizzy Bee
portfolio Bart


Herman Brood by night
portfolio Paul


Zwaanzinnig
portfolio Jan-Willem


Covus Corax
portfolio De Raaf

[vorige] [index] [volgende]